پیرسینگ چیست؟ انواع، روش انجام و مراقبت‌های بعد از پیرسینگ
پیرسینگ یا سوراخ‌کاری بدن یکی از روش‌های رایج برای استفاده از زیورآلات در قسمت‌های مختلف بدن است. گوش، بینی، لب، زبان و ناف از شناخته‌شده‌ترین نواحی برای انجام پیرسینگ هستند. با وجود اینکه پیرسینگ بیشتر با زیبایی و استایل شخصی شناخته می‌شود، از نظر پزشکی باید آن را ایجاد یک زخم کنترل‌شده در پوست یا بافت بدن در نظر گرفت.
به همین دلیل، انتخاب محل مناسب، استفاده از تجهیزات استریل، انتخاب زیورآلات مناسب و رعایت مراقبت‌های بعد از انجام پیرسینگ اهمیت زیادی دارد. انجام نادرست پیرسینگ می‌تواند باعث عفونت، واکنش آلرژیک، آسیب بافتی، ایجاد اسکار یا کلوئید و در برخی موارد مشکلات جدی‌تر شود.
در این مقاله از زاگرس مد، با انواع پیرسینگ، ابزار مورد استفاده، روش کلی انجام در نواحی مختلف بدن، مراقبت‌های بعد از پیرسینگ و مهم‌ترین عوارض احتمالی آن آشنا می‌شویم.
پیرسینگ چگونه انجام می‌شود؟
پیرسینگ در اصل ایجاد یک مسیر یا سوراخ در پوست یا بافت بدن برای قرار دادن زیورآلات است. روش انجام آن به محل موردنظر، ضخامت و ساختار بافت و نوع زیورآلات بستگی دارد.
در یک محیط حرفه‌ای، ابتدا محل پیرسینگ از نظر ساختار و شرایط پوست بررسی می‌شود. سپس محل موردنظر مشخص شده و با تجهیزات استریل و مناسب، سوراخ ایجاد می‌شود. در مرحله بعد، زیورآلات مخصوص داخل سوراخ قرار می‌گیرد.
نکته مهم این است که پیرسینگ نباید توسط افراد فاقد آموزش یا با وسایل خانگی انجام شود. ابزار آلوده یا استفاده مجدد از سوزن می‌تواند خطر انتقال عفونت‌ها و بیماری‌های قابل انتقال از طریق خون مانند هپاتیت B، هپاتیت C و کزاز را افزایش دهد.
ابزار پیرسینگ
ابزار مورد استفاده به محل انجام پیرسینگ بستگی دارد، اما رعایت اصول بهداشتی در همه انواع آن اهمیت دارد.
سوزن مخصوص پیرسینگ
سوزن یکی از اصلی‌ترین تجهیزات برای ایجاد سوراخ است. در یک مرکز حرفه‌ای، سوزن باید استریل و یک‌بارمصرف باشد و پس از استفاده نیز در محفظه مخصوص وسایل تیز و آلوده دور انداخته شود.
استفاده از سوزن جدید باعث کاهش خطر انتقال آلودگی بین افراد می‌شود.
دستکش یک‌بارمصرف
فرد انجام‌دهنده باید پیش از انجام کار دست‌های خود را به‌خوبی بشوید و از دستکش یک‌بارمصرف تمیز استفاده کند. برای هر مراجعه‌کننده نیز باید دستکش جدید استفاده شود.
گیره‌های مخصوص
در بعضی انواع پیرسینگ از گیره‌های مخصوص برای ثابت نگه داشتن بافت و کنترل بهتر محل انجام کار استفاده می‌شود. نوع گیره و نحوه استفاده از آن به محل پیرسینگ و تکنیک متخصص بستگی دارد.
اتوکلاو
ابزارهای قابل استفاده مجدد باید با روش مناسب استریل شوند. اتوکلاو دستگاهی است که با استفاده از حرارت و فشار برای استریل کردن تجهیزات پزشکی و ابزارهای قابل استفاده مجدد به کار می‌رود.
وجود فرآیند مشخص استریلیزاسیون یکی از مواردی است که هنگام انتخاب مرکز پیرسینگ باید به آن توجه شود.
محلول سالین
محلول سالین استریل یا محلول مناسب شست‌وشوی زخم می‌تواند برای مراقبت از بسیاری از پیرسینگ‌های پوستی استفاده شود. برای تمیز کردن پیرسینگ نباید به صورت خودسرانه از مواد بسیار قوی و تحریک‌کننده استفاده کرد.
زیورآلات پیرسینگ
جنس زیورآلات اهمیت زیادی دارد. بعضی فلزات، به‌خصوص نیکل، می‌توانند در افراد حساس باعث واکنش آلرژیک شوند.
تیتانیوم، نیوبیوم، فولاد ضدزنگ مناسب و برخی انواع طلای ۱۴ یا ۱۸ عیار از موادی هستند که برای زیورآلات پیرسینگ مورد توجه قرار گرفته‌اند.
انواع پیرسینگ گوش
گوش یکی از رایج‌ترین قسمت‌های بدن برای پیرسینگ است. بسته به محل سوراخ، انواع مختلفی از پیرسینگ گوش وجود دارد.
پیرسینگ نرمه گوش
نرمه گوش از بافت نرم تشکیل شده و یکی از رایج‌ترین محل‌ها برای پیرسینگ است. پیرسینگ این قسمت معمولاً نسبت به پیرسینگ غضروف روند ترمیم ساده‌تری دارد.
بر اساس اطلاعات WebMD، نرمه گوش معمولاً حدود ۶ تا ۸ هفته برای ترمیم زمان نیاز دارد، هرچند مدت واقعی ترمیم می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد.
پیرسینگ هلیکس
هلیکس در قسمت خارجی و غضروفی لبه گوش قرار دارد. این نوع پیرسینگ به دلیل قرار گرفتن در غضروف، معمولاً به زمان بیشتری برای ترمیم نسبت به نرمه گوش نیاز دارد.
پیرسینگ تراگوس
تراگوس قسمت غضروفی کوچکی است که در نزدیکی ورودی مجرای گوش قرار دارد. به دلیل ساختار این قسمت، انتخاب محل دقیق و انجام آن توسط فرد متخصص اهمیت زیادی دارد.
پیرسینگ کانچ
پیرسینگ کانچ در قسمت داخلی‌تر غضروف گوش انجام می‌شود و می‌تواند به صورت داخلی یا خارجی دیده شود.
پیرسینگ دایث و رووک
دایث و رووک نیز در قسمت‌های غضروفی گوش انجام می‌شوند و به دلیل آناتومی خاص این قسمت‌ها، انجام آنها نیازمند بررسی دقیق ساختار گوش است.
به طور کلی، همه قسمت‌های گوش برای همه افراد مناسب نیستند و محل مناسب باید با توجه به آناتومی گوش انتخاب شود.
روش انجام پیرسینگ گوش
روش انجام پیرسینگ گوش به محل موردنظر بستگی دارد. در یک مرکز حرفه‌ای، ابتدا گوش بررسی و محل دقیق سوراخ مشخص می‌شود. سپس با استفاده از تجهیزات استریل و سوزن مناسب، سوراخ ایجاد شده و زیورآلات در محل قرار می‌گیرد.
در مورد پیرسینگ غضروفی، رعایت اصول بهداشتی اهمیت بیشتری دارد. عفونت غضروف گوش می‌تواند جدی‌تر از عفونت نرمه گوش باشد و در صورت بروز درد قابل توجه، تورم شدید، قرمزی زیاد یا تغییر رنگ محل باید ارزیابی پزشکی انجام شود.
سوزن یا تفنگ پیرسینگ؟
یکی از پرسش‌های رایج درباره پیرسینگ گوش، تفاوت سوزن و تفنگ پیرسینگ است.
Mayo Clinic اشاره می‌کند که برخی تفنگ‌های پیرسینگ قابل استفاده مجدد ممکن است به شکل مناسبی استریل نشوند و علاوه بر افزایش خطر عفونت، احتمال آسیب به بافت گوش را نیز افزایش دهند. به همین دلیل، استفاده از سوزن استریل و یک‌بارمصرف در محیط حرفه‌ای اهمیت زیادی دارد.
پیرسینگ بینی
پیرسینگ بینی یکی دیگر از انواع پرطرفدار پیرسینگ است و می‌تواند در قسمت‌های مختلف بینی انجام شود.
پیرسینگ پره بینی
پیرسینگ پره بینی یا Nostril در قسمت کناری بینی انجام می‌شود و یکی از رایج‌ترین انواع پیرسینگ بینی است.
محل دقیق سوراخ باید با توجه به ساختار بینی انتخاب شود تا زیورآلات در موقعیت مناسبی قرار بگیرند و فشار یا تحریک غیرضروری ایجاد نکنند.
پیرسینگ سپتوم
پیرسینگ سپتوم در قسمت میانی بینی انجام می‌شود. انتخاب محل دقیق اهمیت زیادی دارد و نباید صرفاً بر اساس ظاهر خارجی بینی انجام شود.
از آنجا که بینی با محیط بیرون و مجاری تنفسی ارتباط دارد، رعایت بهداشت و مراقبت مناسب در دوران ترمیم اهمیت زیادی دارد.
پیرسینگ دهان و لب
پیرسینگ دهانی شامل سوراخ‌کاری قسمت‌هایی مانند زبان، لب، گونه و بعضی بافت‌های داخل دهان است. این نوع پیرسینگ نسبت به بسیاری از پیرسینگ‌های پوستی شرایط متفاوتی دارد، زیرا دهان حاوی تعداد زیادی باکتری است.
پیرسینگ دهانی می‌تواند علاوه بر عفونت باعث تورم، خونریزی، آسیب به لثه و حتی ترک یا شکستگی دندان شود. زیورآلات زبان نیز ممکن است هنگام جویدن، صحبت کردن یا خواب با دندان‌ها برخورد کنند.
پیرسینگ لب
پیرسینگ لب ممکن است در قسمت‌های مختلف لب یا اطراف آن انجام شود. نوع زیورآلات و محل قرارگیری آن باید با توجه به ساختار لب و دهان انتخاب شود.
اگر بخشی از زیورآلات داخل دهان قرار داشته باشد، تماس مداوم آن با دندان یا لثه می‌تواند باعث آسیب تدریجی شود.
پیرسینگ زبان
پیرسینگ زبان از شناخته‌شده‌ترین انواع پیرسینگ دهانی است. زبان دارای رگ‌های خونی فراوانی است و به همین دلیل احتمال خونریزی و تورم در این نوع پیرسینگ اهمیت بیشتری دارد.
تورم شدید زبان می‌تواند در موارد جدی بلع یا حتی تنفس را دشوار کند. بنابراین در صورت تورم شدید، مشکلات تنفسی یا خونریزی غیرقابل کنترل باید فوراً مراقبت پزشکی دریافت شود.
مراقبت از پیرسینگ دهان
برای پیرسینگ زبان، لب یا گونه رعایت بهداشت دهان اهمیت زیادی دارد. Mayo Clinic توصیه می‌کند برای پیرسینگ‌های دهانی از دهان‌شویه بدون الکل استفاده شود و اطراف زیورآلات با مسواک نرم تمیز شود.
WebMD نیز شست‌وشوی دهان بعد از غذا و پیش از خواب و رعایت بهداشت مناسب را از نکات مهم دوران ترمیم می‌داند.
پیرسینگ ناف
پیرسینگ ناف یکی از انواع محبوب پیرسینگ بدن است که معمولاً در قسمت بالایی یا اطراف ناف انجام می‌شود.
این قسمت به دلیل تماس با لباس و اصطکاک مداوم می‌تواند نسبت به برخی نواحی دیگر بیشتر تحریک شود. همچنین ترمیم پیرسینگ ناف معمولاً زمان زیادی نیاز دارد.
بر اساس اطلاعات Medical News Today، ترمیم کامل پیرسینگ ناف ممکن است حدود ۹ تا ۱۲ ماه طول بکشد. در این مدت، درد، قرمزی یا تحریک خفیف ممکن است ایجاد شود، اما درد شدید، تورم قابل توجه یا تب می‌تواند نشانه عفونت باشد.
برای جلوگیری از تحریک، بهتر است لباس‌هایی که به طور مداوم با محل پیرسینگ تماس دارند یا باعث گیر کردن زیورآلات می‌شوند محدود شوند.
مراقبت‌های بعد از پیرسینگ
مراقبت بعد از انجام پیرسینگ نقش مهمی در روند ترمیم دارد. پوست اطراف پیرسینگ تازه ممکن است برای مدتی کمی قرمز، حساس یا متورم باشد.
دست‌ها را قبل از لمس پیرسینگ بشویید
قبل از تمیز کردن یا تماس با محل پیرسینگ، دست‌ها باید با آب و صابون شسته شوند.
محل پیرسینگ را تمیز نگه دارید
برای پیرسینگ‌های پوستی معمولاً می‌توان محل را طبق دستور متخصص و با محلول سالین مناسب زخم تمیز کرد. Mayo Clinic تمیز کردن محل پیرسینگ پوستی را دو بار در روز توصیه می‌کند و هشدار می‌دهد که موادی مانند پراکسید هیدروژن و ید یا سایر مواد خشن می‌توانند به پوست در حال ترمیم آسیب بزنند.
زیورآلات را بی‌دلیل جابه‌جا نکنید
چرخاندن، کشیدن یا بازی کردن با زیورآلات می‌تواند باعث تحریک بافت و طولانی شدن روند ترمیم شود.
از اصطکاک و ضربه جلوگیری کنید
لباس، حوله، مو، هدفون، بالش و حتی تلفن همراه می‌توانند با بعضی پیرسینگ‌ها تماس داشته باشند. کاهش تماس و اصطکاک می‌تواند از تحریک محل جلوگیری کند.
در دوران ترمیم شنا نکنید
Mayo Clinic توصیه می‌کند تا زمان ترمیم پیرسینگ از استخر، جکوزی، رودخانه، دریاچه و سایر محیط‌های آبی مشابه دوری شود، زیرا این محیط‌ها می‌توانند خطر آلودگی محل زخم را افزایش دهند.
زیورآلات را زود خارج نکنید
بسیاری از پیرسینگ‌ها برای ترمیم به چند هفته یا حتی چند ماه زمان نیاز دارند. خارج کردن زودهنگام زیورآلات می‌تواند باعث بسته شدن سوراخ یا اختلال در روند ترمیم شود. زمان مناسب تعویض زیورآلات به محل پیرسینگ و وضعیت ترمیم بستگی دارد.
مدت زمان ترمیم پیرسینگ چقدر است؟
زمان ترمیم برای همه پیرسینگ‌ها یکسان نیست و به محل، نوع بافت، وضعیت بدن، نوع زیورآلات و مراقبت‌های بعد از انجام بستگی دارد.
به عنوان یک دید کلی:
| محل پیرسینگ |
زمان تقریبی ترمیم |
| نرمه گوش |
حدود ۶ تا ۸ هفته |
| غضروف گوش |
چند ماه و گاهی تا حدود یک سال |
| پیرسینگ دهان |
معمولاً چند هفته |
| بینی |
چند ماه |
| ناف |
حدود ۹ تا ۱۲ ماه |
این اعداد تقریبی هستند و نباید به عنوان زمان قطعی در نظر گرفته شوند. برای نمونه، WebMD برای نرمه گوش حدود ۶ تا ۸ هفته و برای برخی پیرسینگ‌های غضروفی چند ماه تا یک سال را ذکر می‌کند.
عوارض احتمالی پیرسینگ
هر نوع پیرسینگ می‌تواند با عوارضی همراه باشد. شدت و احتمال این عوارض به محل پیرسینگ، شرایط فرد و رعایت اصول بهداشتی بستگی دارد.
عفونت
عفونت یکی از مهم‌ترین عوارض پیرسینگ است و می‌تواند با قرمزی، درد، تورم، گرمی محل و ترشح چرکی همراه باشد.
واکنش آلرژیک
برخی افراد ممکن است نسبت به فلز زیورآلات، به‌خصوص نیکل، واکنش آلرژیک نشان دهند.
کلوئید و اسکار
در بعضی افراد، بدن در پاسخ به آسیب پوستی بافت اسکار بیشتری تولید می‌کند و برجستگی‌هایی به نام کلوئید ایجاد می‌شود.
آسیب و پارگی
اگر زیورآلات به لباس، مو یا وسایل دیگر گیر کنند، ممکن است باعث کشیدگی، پارگی یا آسیب بافت شوند.
آسیب دندان و لثه
این عارضه بیشتر در پیرسینگ‌های دهانی دیده می‌شود. تماس مداوم زیورآلات با دندان و لثه می‌تواند باعث آسیب به آنها شود.
از کجا بفهمیم پیرسینگ عفونت کرده است؟
در روزهای ابتدایی، کمی قرمزی، حساسیت، تورم یا درد می‌تواند بخشی از واکنش طبیعی بدن به آسیب ایجادشده باشد. اما این علائم باید به مرور کاهش پیدا کنند.
علائمی که بیشتر به نفع عفونت یا یک عارضه قابل توجه هستند عبارت‌اند از:
- افزایش قرمزی و تورم
- درد شدید یا رو به افزایش
- گرم شدن قابل توجه محل
- ترشح غلیظ یا چرکی
- بوی نامطبوع
- تب
- تغییر رنگ شدید پوست اطراف محل
- بدتر شدن علائم به جای بهتر شدن
در صورت مشاهده چنین علائمی باید از نظر پزشکی بررسی شوید. در پیرسینگ غضروف گوش، وجود درد، تورم و قرمزی شدید اهمیت ویژه‌ای دارد و مراجعه به پزشک توصیه می‌شود.
چه افرادی باید قبل از پیرسینگ بیشتر احتیاط کنند؟
برخی شرایط می‌توانند احتمال عوارض یا مشکلات ترمیم را افزایش دهند. افرادی که بیماری زمینه‌ای، مشکلات مربوط به سیستم ایمنی، اختلالات خونریزی یا سابقه کلوئید دارند، بهتر است پیش از انجام پیرسینگ درباره شرایط خود با پزشک مشورت کنند.
در مورد پیرسینگ‌های دهانی نیز افرادی که بیماری‌های خاص مانند بیماری قلبی، دیابت یا مشکلات سیستم ایمنی دارند باید پیش از انجام آن با پزشک مشورت کنند.
چگونه یک مرکز مناسب برای پیرسینگ انتخاب کنیم؟
انتخاب فرد و مرکز مناسب یکی از مهم‌ترین مراحل پیش از انجام پیرسینگ است.
قبل از انجام کار، این موارد را بررسی کنید:
- فرد انجام‌دهنده آموزش و تجربه کافی داشته باشد.
- از سوزن استریل و یک‌بارمصرف استفاده شود.
- دستکش یک‌بارمصرف و تمیز استفاده شود.
- تجهیزات قابل استفاده مجدد به شکل اصولی استریل شوند.
- مرکز محیط تمیز و منظم داشته باشد.
- زیورآلات از جنس مناسب و با کیفیت باشند.
- درباره مراقبت‌های بعد از پیرسینگ توضیحات واضح ارائه شود.
- در صورت وجود بیماری یا شرایط خاص، درباره آن با متخصص یا پزشک مشورت شود.
Mayo Clinic نیز توصیه می‌کند پیرسینگ توسط فرد آموزش‌دیده انجام شود و از انجام پیرسینگ خانگی یا توسط افراد فاقد مهارت خودداری شود.
جمع‌بندی
پیرسینگ روشی برای ایجاد سوراخ در پوست یا بافت بدن و قرار دادن زیورآلات است که امروزه در قسمت‌هایی مانند گوش، بینی، دهان و ناف انجام می‌شود. اگرچه هدف اصلی آن معمولاً زیبایی و استایل شخصی است، اما از نظر پزشکی باید آن را یک زخم در حال ترمیم در نظر گرفت.
استفاده از سوزن استریل و یک‌بارمصرف، رعایت بهداشت، انتخاب زیورآلات مناسب و مراقبت صحیح پس از انجام می‌تواند احتمال بسیاری از عوارض را کاهش دهد.
پیرسینگ‌های مختلف نیز شرایط یکسانی ندارند. برای مثال، پیرسینگ غضروف گوش ممکن است مدت بیشتری برای ترمیم نیاز داشته باشد و پیرسینگ‌های دهانی علاوه بر خطر عفونت، می‌توانند روی دندان و لثه تأثیر بگذارند. پیرسینگ ناف نیز به دلیل اصطکاک لباس و طولانی بودن دوره ترمیم به مراقبت بیشتری نیاز دارد.
در نهایت، در صورت مشاهده درد شدید، تورم رو به افزایش، ترشح چرکی، تب، تغییر رنگ قابل توجه یا هر نشانه نگران‌کننده، مراجعه به پزشک اهمیت دارد.
توجه: این مقاله با هدف افزایش آگاهی عمومی تهیه شده است و جایگزین معاینه، تشخیص یا توصیه پزشک نیست. انجام پیرسینگ بهتر است توسط فرد آموزش‌دیده و در محیطی انجام شود که اصول بهداشت و استریلیزاسیون را رعایت می‌کند.
